Yönetmen

 

Günümüzde yönetmen var mı kaldı mı bilmiyorum gerçekten sanat alanında.. sanat alanında diyorum çünkü bankacılıktan tutunda bir çok sektörde yönetmen pozisyonu var, yöneten manasında kullanılıyor tabi ki, hatta benim girişimci olmadan önceki son “title” denen türkçesi nedense bir çok durumda olduğu gibi kullanılmak istenmeyen “unvan”ım idi, Director ‘da ingilizcesi, o da enteresan, Direktör - Director’ın Türkçesi oysaki sanatta yönetmen – director diye geçiyor. Direktif veren direktör manasına geliyor ondan kullanılması sanırım, emreden, şunu yap, şunu yapma hep mi ego be kardeşim..

Rejisör eski adı, reji veren, reji ; yazılmışı sahneye, filme dökme, oyunu sahneye koyma manasında. Günümüzde yönetmen var mı, var kesinlikle var ama çok az 10 tane belki, oyunun üstüne yatan, düşünen, anlamları iyi anlayabilen, yazar ne anlatmışı düşünen çok çok az. Neden mi çok az.. filmi ilk izleyen yönetmendir derler bence filmi de tiyatroyu da vb. herşeyi ilk izleyen hayal edenidir, yani yazarı, gerisi onu yorumlar, ekler çıkarır, irdeler, kurcalar ama bu süreçte hiç kimse özellikle bizim memlekette ego savaşları malum, hiç kimse yazarın sahneye, perdeye aktarmak istediğini aktarmaya çalışmaz, hep bir pay alma, oyunu ben toparladım, filmin kurgusunda hata vardı ben düzelttim, siktir lan! Senin işin o ayıcık, görevini anlattım, metni niye kötülüyorsun, yazan yöneten olan bir dünya iş var madem o kadar biliyorsun otur yaz ?! noldu kurudun kaldın..

Yönetmenin cahili feci sıkıntı, daha yöneteceği metni tanımıyor, kafasına göre azaltıyor, bir de üstüne yazanlar var, hayvanlıkta son nokta, sen kimsin ki yazıyorsun yazarın yazdığının üzerine,daha yüklenirim bu zihniyete ama gerek yok kin yazısı olmasın, ifade edeyim durumu sadece..  düşünsene daha yöneteceği metni tanımıyor, çözümlememiş, ne anlatılmak isteniyor vs bir milyon detay dururken bir de bu adam oyuncu ışıkcı kameraman vs ekip yönetecek, bağlı eşşeği versen boğar bu kafalar.

Yönetmen okuduğunu kafasında çeker, sahneler bitirir, izler, tüm ekip, tüm çalışanlar için çizgileri belirler ondan sonra işe başlar, mutlu mesut çiçek gibi işler sistem, adam – kadın daha kendi hayatını planlayamazken bu kadar insanı bu süreci nasıl planlasın ki, planlayamıyor tabi ki, o yüzden filmler uzuyor, oyunlar çıkmıyor vs bir dünya problem sorun insan kaynağında.

Herkes yönetmen olmaya çalışıyor, ama kimse yönetmen olamıyor, yönetmen rolünü oynamaya çalışıyorlar, en iyi filmleri en iyi film yapan, sağlam bir konu ele aldığı metinleri kadar onu perdeye aktaran yönetmenleridir. Aynı şey tiyatro için ve diğer tüm sanat dalları içinde geçerli, yönetmenlik zordur. Hele ki bizim ki sosyal, kültürel, politik ve diğer bir çok sorunu olan, gelişmekte olan bir ülke için büyük özveri isteyen bir iş yönetmenlik, bir numara sabırlı olmalı, iki numara zeki olmasının yanı sıra plan yapabilir yeteneği olmalı, son olarak iletişim, bunların hangisi olmazsa süreç işlemiyor çok açık.

Yönetim yani reji sorunu olan oyunları filmleri hemen anlayabilirsiniz, çünkü kafası karışmış olduğunu, bütünlük olmamasından anlarsınız, oyuncu bişey söyler, ışıkcı bişey der, birinin aklıma komik bir şey gelir eklemek ister, salak salak şeyler, 45. Sayfada değişiklik yapıp bir cümleyi daha komik yapmak ister 4. sayfadaki bir cümle ile bağlantılı olduğunu bilmez çünkü, aptal olmak büyük özgürlük aha örneği, cahillik bu değilse ne, farkında değil, anlatırsın anlamaz, “ya ne alakası var?” çağımızın sihirli cümlesi..

Sağlam yönetmene denk geldiklerinde gık diyemezsin tabi, çünkü o yönetmendir, her şeyi söyleyemezsin öyle, bir fırça atar sana, 4 sene çözmeye uğraşırsın, peki neden ? çünkü sen boş konuşuyorsundur ondan, boş konuşmak çağımızın en verimli durumu, kafana göre takıl ne rahat.

Bir yönetmen çok konuşuyorsa anla ki ıı olmamış, yönetmen hisseder metni, ve anlatmaz sana gösterir eseri sahnede, dikkat et eserini demiyorum, eseri diyorum, eser onun değil, eser yazarındır, ben bir yazar olarak bu konuda hassasım ondan üstüne basıyorum, kimse üretmek istemediği için doğa olarak önemsemiyorlar üretenleri.

Sadece mesleği yönetmen olan çok az insan var, çünkü bir şekilde işinizi herkes yapabildiğine inanıyor ve size iş vermek, karşılığında para vermek istemiyor, onların bazıları parası olmadığı için bazıları ise cimriliğinden bu şekilde davranıyor, sonuç seyirci memnuniyetine yansıyor tabi ki, herkes her işle uğraşamaz ki, örnek ben yazıyorum, yönetiyorum, oynuyorum, bir de satış ve pazarlamasını yapıyorum, tamamen saçmalık, hepsini ayrı bir insan yapmalı bana kalsa yazarım ve pazarlarım ikisinde iddalıyım gerisi daha iyi yapanların işi, iğne çuvaldız olayı, kendimizi de eleştirmeyi bilmeliyiz belkide zaman zaman..

Yönetmen benim için Cristopher Nolan ‘dır. Daha çok var tabiki üstad ama bir tane söyle dersen bu abimi söylerim.

 

14.01.2017 Cumartesi, 20:26